Muzeum dla Porostów

(transkrypcja przemówienia Macieja Sarny wygłoszonego w dniu otwarcia Muzeum dla Porostów)

Z radością pragnę powitać Państwa w Muzeum dla Porostów. Wiele lat trwało przekonywanie decydentów do naszej idei, wiele trudu włożyły współpracujące z nami Instytycje, by dziś mogli Państwo eksplorować imponujące zbiory Muzeum dla Porostów. Porosty od zawsze interesowały Ludzkość, jednak miniony wiek był kulminacją, a zarazem upadkiem naszego nimi zainteresowania. Nie czas to i miejsce, by dyskutować, dlaczego tak się stało, dość powiedzieć, że dzięki naszej placówce, jak ufamy, Kultura Porostów powróci do kanonu obowiązkowej wiedzy o świecie. Na kilku piętrach Muzeum pomieściliśmy wiele najważniejszych Dzieł Porostów, które udało nam się odnaleźć w rozproszonych archiwach, oraz także te bezpowrotnie zagubione, które dzięki relacjom świadków udało nam się przekonująco odtworzyć.

Oddawana Państwu w użytkowanie ekspozycja ma być żywym odzwierciedleniem życia Porosta. Życie to jest pełne radości i zabawy, ale niepozbawione również odrobiny refleksji nad samym sobą. W dziełach Porostów widzimy to jasno, gdyż cechują się ludycznością, ornamentalną wręcz figlarnością, a zarazem przenika je głęboka nostalgia i zaduma nad Stworzeniem. Wiele dzieł Porosty poświęcały innym organizmom, dlatego można znaleźć w naszych zbiorach dzieła konstelacyjne – przypominające kolonie bakterii, czy inne – bardziej malarskie – wyglądające jak odciski kopyt antylopy lub wata.

Wszystkie te przedstawienia były zamierzonym, samoświadomym dialogiem z rzeczywistością. Nawet Porosty, te wesołe, beztroskie istoty, doceniały wielką wagę języka symboli. Konstruując Muzeum dla Porostów chcieliśmy, aby właśnie tym było – hołdem złożonym przez ludzkość, a zarazem miejscem edukacji i pojednania kulturowego. Dziś wiemy, jak ważne jest wzajemne rozpoznanie się odmiennych kultur, jak ważny jest Ekumenizm, Tolerancja i Internacjonalizm. Dlatego w naszym Muzeum spotykać się będą Ludzie nie tylko z dziełami Porostów, ale i z samymi Porostami. Poprzez nazwę „Muzeum dla Porostów” pragniemy podkreślić wagę tego spotkania – spotkania, które przybierze formę współuczestnictwa w kulturze – ale także chcemy stworzyć Porostom miejsce do pielęgnowania ich kultury.

Ludzie zbyt wiele już przestrzeni zagarnęli dla siebie, by dialog kulturowy mógł odbywać się bez naszej, częściowej przynajmniej, abdykacji z tronu Królów Stworzenia. W Budynku już teraz przemieszczają się różnego rodzaju mikroorganizmy, zachwycone bogactwem napotkanych dzieł.

Jestem dumny, że były one tutaj od początku, a nawet przed rozpoczęciem budowy naszej Instytucji. Sądzę, że i my, Ludzie, będziemy mogli poczuć się tutaj choć na chwilę jak prawdziwe Porosty. Wiele dzieł, jakie Państwo znajdą w naszym Muzeum, wyglądać może na pierwszy rzut oka na wykonane ludzką ręką, jednak proszę się nie dać zwieść pozorom – całe to bogactwo zawdzięczamy tylko i wyłącznie Porostom. Dzieła na przestrzeni wieków powstawały w różnych materiałach, za pomocą różnych technik, miały też różne znaczenie dla cywilizacji danego Pnia czy Kamienia. Wiele z nich w czasach swojej świetności dumnie zdobiło place i parki kolonii Porostów. Były także takie, które doceniono dopiero po latach – te są nam szczególnie drogie, gdyż najmniej z nich przetrwało burze i zawieruchy. Przyczyny takiego obrotu spraw były zazwyczaj trywialne – nie dbano o nie należycie w czasach, gdy powstawały, potem często przez lata poniewierały się po prywatnych mieszkaniach, by wreszcie za dotknięciem różdżki jakiegoś dociekliwego Krytyka czy Kuratora znaleźć się we właściwym sobie miejscu. Są też takie, które dopiero researcherzy naszego Muzeum wydobyli z przydrożnego kurzu historii. Te jeszcze czekają na powszechny zachwyt, mimo że ich autorzy odeszli już od nas.

Pragnę Państwa zachęcić do spędzania czasu w naszej Instytucji. Wierzę, że znajdą tutaj Państwo wiele rozrywki, a także mądrości, jaka naszemu gatunkowi była od lat zabrana. Przyprowadzajcie swoje dzieci, niech bawią się razem z dziećmi Porostów w naszym Parku Nauki, a sami po sycącym obcowaniu z Kulturą skorzystajcie z naszej Restauracji, by nasycić także swoje ciała. Muzeum będzie zawsze tutaj na Państwa czekało, zapewniając ciągle zmieniające się ekspozycje i żywy dialog międzykulturowy.